Дали конечно доаѓа ред и во Македонија?
Краткорочното издавање на сместување преку платформи како Airbnb и Booking.com во последните години доживеа огромен раст низ Европа, вклучително и во Македонија. Илјадници сопственици на апартмани и станови остваруваат приходи преку овие платформи, но голем дел од нив работат надвор од законските рамки.
Токму поради тоа, Европската Унија воведе нови правила кои имаат за цел да стават крај на нелегалното издавање сместување и да создадат еднакви услови за сите учесници на туристичкиот пазар.
Што предвидуваат новите правила на Европската Унија?
Новата регулатива на Европската Унија воведува задолжителна регистрација на сите сместувачки капацитети кои се издаваат на краток рок преку дигитални платформи.
Според новите правила:
- Секој објект ќе мора да има официјален регистрациски број.
- Платформите ќе бидат обврзани да ја проверуваат валидноста на регистрацијата.
- Податоците за издавањето ќе се споделуваат со надлежните институции.
- Нелегалните огласи ќе можат да бидат отстранети од платформите.
Целта е да се намали сивата економија и да се обезбеди поголема транспарентност во туристичкиот сектор.
Колку губи Македонија од нелегалното издавање сместување?
Според проценките кои се појавуваат во јавноста, Македонија губи и до 150 милиони долари годишно поради нерегистрирани туристички сместувања кои се рекламираат преку глобалните платформи.
Кога сместувачките капацитети не се регистрирани:
- Не се плаќа туристичка такса.
- Не се плаќа персонален данок или данок на добивка.
- Не се евидентира реалниот број на туристички ноќевања.
- Државата губи значителни буџетски приходи.
Ова директно влијае врз развојот на туризмот и можностите за инвестирање во туристичка инфраструктура.
Како нелегалното издавање влијае врз хотелите?
Хотелите и останатите регистрирани сместувачки капацитети со години укажуваат на проблемот со нелојалната конкуренција.
Додека хотелите инвестираат во:
- категоризација,
- лиценци,
- безбедносни стандарди,
- вработени,
- плаќање даноци и такси,
дел од приватните сместувања функционираат без да ги исполнуваат истите обврски.
Ова создава нерамноправна пазарна позиција и дополнителен притисок врз легалните туристички оператори.
Што добиваат туристите?
Новите правила не се важни само за државите и хотелите.
Туристите добиваат:
- поголема сигурност при резервација,
- подобра заштита на потрошувачите,
- поголема доверба во квалитетот на сместувањето,
- намален ризик од измами и лажни огласи.
Регистрираните сместувачки капацитети ќе бидат полесно препознатливи и контролирани од надлежните институции.
Дали Македонија ќе мора да воведе слични мерки?
Иако Македонија не е членка на Европската Унија, процесот на усогласување со европското законодавство е постојана обврска во рамките на евроинтеграциите.
Со оглед на тоа што платформите како Airbnb и Booking.com веќе ќе работат според новите европски стандарди, сосема е реално да се очекува и Македонија во иднина да воведе построги механизми за регистрација и контрола на краткорочното издавање сместување.
Прашањето повеќе не е дали ќе се воведат вакви мерки, туку кога и на кој начин ќе се спроведат.
Заклучок
Новите европски правила претставуваат значаен чекор кон намалување на сивата економија во туристичкиот сектор. За хотелите и легалните издавачи тоа значи поправедна конкуренција, за државата поголеми приходи и подобра контрола, а за туристите поголема сигурност и доверба.
Доколку Македонија сака одржлив развој на туризмот, неопходно е сите учесници на пазарот да работат според исти правила. Само така може да се создаде здрав туристички екосистем кој ќе биде конкурентен, транспарентен и одржлив на долг рок.